در اینجا قصد داریم تا بهترین صنایع های دستی بیرجند را معرفی کنیم . بیرجند، با تاریخ طولانی در تولید صنایع دستی، یک شهر تاریخی و فرهنگی در استان جنوبی ایران است. این شهر به دلیل موقعیت جغرافیایی ویژه خود که در مسیر جاده ابریشم واقع شده است، از گذشتههای دور به عنوان یک مرکز تجاری و صنعتی مهم در منطقه شناخته شده است.
وجود منابع طبیعی غنی در این منطقه، به بیرجند کمک کرده است تا به یک قطب صنایع دستی تبدیل شود. این صنایع دستی، نه تنها برای بازرگانی و صادرات مورد استفاده قرار میگیرند، بلکه نقش مهمی در حفظ و گسترش فرهنگ و هنر محلی این شهر نیز دارند. از جمله صنایع دستی بیرجند میتوان به قالیبافی، قلمزنی، سفالگری و حصیربافی اشاره کرد که همگی نمایانگر زیبایی و تاریخ این شهر است. این صنایع دستی با الهام از فرهنگ و طبیعت بیرجند، زیبایی و اصالت خاص خود را حفظ کرده و به توسعه اقتصاد و فرهنگ این منطقه کمک میکنند.
1- قالی بافی یکی از بهترین صنایع های دستی بیرجند
معرفی صنایع دستی بیرجند با قالی بافی شروع میشود. قالیهای بافته شده با پشم و پرز بلند، این صنعت را معروف کردهاند. بررسیها نشان میدهد که قالی بافی از حدود ۱۰ قرن پیش تاکنون در بیرجند رواج داشته است و از افتخارات این منطقه به شمار میرود. یکی دیگر از ویژگیهای متمایز کننده قالی بافی بیرجند، نوع بافت آن است که ترکیبی از سبکهای ترکی و فارسی است. همچنین، در نقشههای قالیهای شهر بیرجند، اشکال مختلفی مانند ریزه ماهی به فرم لچک ترنج، کله اسبی، بته جقه، کف ساده و غیره وجود دارد. علاوه بر بیرجند، قالی بافی در شهرهای مود و درخش خراسان جنوبی هم شهرت جهانی دارد.
2- پلاس بافی یکی از بهترین صنایع های دستی بیرجند
پلاس یک نوع زیرانداز قدیمی است که از موی بز برای بافت آن استفاده میشود. امروزه، پلاس بیشتر به عنوان خیمه و چادر استفاده میشود. یکی از مزایای بزرگ پلاس بافی در بیرجند استفاده از مواد کاملاً طبیعی است. رنگهای پلاسهای بیرجند اغلب مشکی تا کرم هستند و هر رنگ به شکل نوارهای باریک بافته میشوند. ترکیب نوارهای رنگارنگ باعث میشود تا پلاس بافی بیرجند بسیار زیبا و جذاب به نظر برسد. علاوه بر بیرجند، شهرهای سر بیشه و نهبندان نیز در این حوزه فعالیت دارند.
3- رودوزی یکی از بهترین صنایع های دستی بیرجند
صنعت رودوزی در شهرستان بیرجند یکی از صنایع دستی محبوب است. در این صنعت، طرحهای سنتی روی پارچه بافته میشود و به آن رودوزی میگویند. از نخهای ابریشمی و پنبهای، فلز و سنگ تزیینی برای ایجاد این طرحها استفاده میشود. پارچههای رودوزی بیرجند ارزش هنری بالایی دارند و در عین حال با قیمت مناسبی به فروش میرسند. این پارچهها به شکل رومیزی، روتختی و لباس محلی استفاده میشوند.
4- حصیربافی یکی از بهترین صنایع های دستی بیرجند
یکی از صنایع دستی محبوب شهرستان بیرجند، هنر حصیربافی است که تاریخچهای بسیار قدیمی در استان خراسان دارد. در این هنر از برگهای درختان برای تولید محصولات و تزیینات استفاده میشود، به ویژه از برگ خرما در شهر بیرجند و استان خراسان جنوبی.
محصولات حصیربافی بیرجند با زیبایی و کاربردی بالا، با قیمت مناسبی عرضه میشوند. بنابراین، اگر در سفر به این شهر به دنبال سوغاتی یا صنایع دستی محلی هستید، حصیربافی آن را از لیست خرید خود حذف نکنید. همچنین، هنرمندان شهرهای طبس و نهبندان نیز در این حرفه مهارت دارند.
5- صنایع دستی فلزی یکی از بهترین صنایع های دستی بیرجند
وقتی به صنایع دستی بیرجند فکر میکنیم، یکی از گزینههایی که به ذهن میرسد، صنایع دستی فلزی است. صنایع دستی فلزی یکی از پرکاربردترین و شناختهشدهترین نوع صنایع دستی ایران هستند که شامل طیف گستردهای از صنایع دستی میشوند که برخی از آنها منسوخ شدهاند. در شهر بیرجند نیز صنایع دستی فلزی فعال هستند که از جمله آنها میتوان به چلنگری (آهنگری)، قفلسازی، علامتسازی، چاقوسازی و ساخت افزار فلزی اشاره کرد. امروزه، هنرمندان و اساتید مختلفی در بیرجند در این حوزه فعالیت میکنند و هر یک به شکل حرفهای به حوزه کاری خود مشغول هستند.
6- صنایع دستی چوبی یکی از بهترین صنایع های دستی بیرجند
از جمله صنایع دستی اصلی بیرجند، صنایع دستی چوبی است که به دلیل پتانسیل بالا و امکان ایجاد طرحها و نقوش انتزاعی و فی البداهه و همچنین نوآرایی در سبک بسته به ذوق و قریحه، بسیار محبوب است. این حرفه همچنین امکان پیشرفت برای هنرمندان و اساتید آن را فراهم میکند. صنایع دستی چوبی بیرجند تنوع بسیار خوبی دارند و به همین دلیل هر رده سنی به یکی از آنها علاقهمند است. از جمله صنایع دستی چوبی معروف بیرجند میتوان به خراطی، اسپندبافی، ترکه بافی، منبتکاری، معرق چوب، پیکرتراشی و مشبک چوب اشاره کرد. در ترکه بافی، از ساقههای جوان درخت بید یا درختچههای سافترگ استفاده میشود.
7- پای پوش های سنتی یکی از بهترین صنایع های دستی بیرجند
درباره صنایع دستی بیرجند، تولید پای پوش های سنتی که از هزاران سال پیش تاکنون رواج داشته اند شنیده اید؟ گیوه بافی و گیوه دوزی از آن دسته هنرهای صنایع دستی پای پوش بافی منسوخ شده و بسیار کم رونقی هستند که امروزه فقط با هدف مصرف مردمان محلی و به شکل سفارشی انجام می شود.
کفش های چرمی یکی دیگر از صنایع دستی بیرجند محسوب می شوند که چرم آنها از روستای چرمه که از توابع شهرستان سرایان است تأمین می گردد و از اسم آن نیز می توان حدس زد.
متأسفانه به دلیل واردات بی رویه کفش های چرمی اروپایی و عدم توجه به پتانسیل های داخلی مخصوصا صنایع دستی بیرجند، چرم بافی و پای پوش های سنتی باعث شده تا رونق گذشته را نداشته باشد.
بد نیست بدانید که برخی از هنرمندان این خطه مثل ابراهیم ذکریا هنوز هم بعد از 30 سال کار در رشته سراجی سنتی و چرمی بافی، به این حرفه مشغول هستند و به تنهایی بار رونق و حفظ آن را بر دوش می کشند.
8- سفالگری یکی از بهترین صنایع های دستی بیرجند
سفالگری یکی از صنایع دستی اصیل ایرانی است که در شهر بیرجند خراسان جنوبی انجام میشود. این صنعت با استفاده از ابزارهای خاص مانند چرخ سفالگری پایی و تاس آب انجام میشود. سفالگران بیرجند از خاک مل و رس استفاده کرده و از شن برای افزایش مقاومت ظروف در برابر گرمای کوره استفاده میکنند. این صنعت به دو شکل مفتولی و چرخ کاری انجام میشود و با استفاده از چرخ های پایی و برقی صورت میگیرد.
9- توبافی یا تون بافی یکی از بهترین صنایع های دستی بیرجند
توبافی یا تون بافی نام یک صنایع دستی سنتی در بیرجند است که اصولاً به صورت حوله بافی و برک بافی انجام میشود. این محصولات اغلب از نخهای پنبه، ابریشم، کرک، کورگی و کودری بافته میشوند و در رنگهای مختلف از جمله ارغوانی، بنفش و سیر تولید میشوند. بافت این محصولات بسیار ریز است و به آنها والا و قنابیز نیز گفته میشود، که عمدتاً برای لباسهای زنانه استفاده میشوند. امروزه این نوع از صنایع دستی بیرجند هم در شهرهای فردوس، خراشاد، خوسف، مود، میغان، سیدال، آسیابان و صرآباد تولید میشود .
10- گلیم بافی یکی از بهترین صنایع های دستی بیرجند
گلیم یکی از قدیمیترین زیراندازهای ایرانی است که نسبت به قالیبافی دارای فرآیند ساخت سادهتری است، که شاید یکی از دلایل اصلی ارزانی گلیم نسبت به قالی بافی باشد.
گلیمبافی نیز جزو صنایع دستی بیرجند است و یکی از مهمترین صنایع دستی ایران است که از روی نقش و رنگ آن میتوان به قومیت و منطقهای که توسط هنرمندان آن بافته شده است، پی برد.
گلیمها براساس جنس تار و پود به انواع مختلف تقسیم میشوند و هر کدام کاربرد خاص خود را دارند. برخی گلیمها از جنس تار و پود پنبهای با اندازه و لای نخ شبیه به زیلو بافته میشوند.
“ما به دنبال نظرات شما هستیم! لطفاً نظرات و ایدههای خود را در کامنتها به اشتراک بگذارید تا ما بتوانیم به بهبود خدمات خود بپردازیم.”